حکم نماز خواندن
هشام بن الحکم، چنین نقل میکند: «دربارة حکمت وجوب نماز از حضرت امام صادق(ع) سؤال کردم و به محضرش عرض کردم چگونه خداوند، نماز را واجب ساخته است با اینکه این عبادت، مردم را از برآوردن نیازمندیهایشان بازمیدارد و بدنهایشان را به رنج میاندازد؟!»
حضرت فرمود: «در آن، اسرار و عللی است. توضیح آن، این است که اگر مردم به حال خود واگذارده شده بودند و فقط کتاب خدا در دستشان باقی میماند، حالشان همچون حال مردمان اوّل میشد؛ زیرا آنها دین را اخذ کردند و مردمانی را هم به کیش و آیین خود فرا خواندند و با آنها به مقاتله نیز پرداختند؛ ولی پس از رفتن از این دنیا، اسمشان از یادها رفت. خداوند تبارک و تعالی اراده کرده است که دین، آیین و امر محمد(ص) فراموش نشود و بدین سبب، نماز را بر امتش واجب کرد.
مردم در این نماز، هر روز، پنج بار با صدای بلند نام پیامبر را میبرند و با انجام افعال نماز، خدا را عبادت میکنند. بدین ترتیب از آن حضرت غافل نمیشوند و وی را فراموش نمیکنند و در نتیجه ذکر او کهنه نمیشود.»(1)
همچنین امام رضا(ع) در پاسخ به رمز واجب شدن نماز، چنین مرقوم فرموده است: «علت واجب شدن نماز امور ذیل است: اقرار به ربوبیت حق عزوجل و خلع انداد و اضداد، ایستادن در مقابل جبار جل جلاله با حالتی خوار و نیازمندانه، خضوع و اعتراف به گناه و درخواست عفو از آنها، گذاردن صورت در هر روز، پنج بار روی خاک برای تعظیم و بزرگداشت حق عزوجل، متذکر خدا بودن و فراموش نکردن او، خاشع و خاضع بودن در مقابل حضرتش، راغب و طالب بودن در زیادی دین و دنیا، انزجار از غیر خدا و مداومت به ذکر حق عزوجل در شب و روز تا بدین ترتیب، بنده؛ سید، سرور، مدبر و خالق خود را فراموش نکرده و طغیان نکند. فایدة به یاد پروردگار بودن، آن است که شخص، از معاصی منزجر میشود و از انواع فساد کناره میگیرد.»(2)
[1]. علل الشرایع، ج 2، ص 49.
[2]. علل الشرایع، ج 2، ص 49 و 50